محمد رضا واليزاده معجزى
642
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
ورود نظام السلطنه به بروجرد نظام السلطنه بعد از دريافت حكم ساز سفر بروجرد كرد ، زيرا بيرانوندها نمىگذاشتند به خرمآباد برود . فاضل خان و شير محمد خان با همراهان خود مورد تفقد نظام السلطنه قرار گرفتند و هفدهنفرشان خلعت گرفتند . نظام السلطنه در خصوص سركوبى خوانين و طايفه بيرانوند با آنان مذاكره كرد و قول و وثيقه گرفت كه در تنبيه و كوبيدن بيرانوندها ، به ويژه خوانين آنها ( شيخ على خان ، على مردان خان امير اعظم ، غلامعلى خان امير همايون ) با او متفق و همراه باشند و تا آخرين نفس از كوشش در اين راه مضايقه نكنند . « 1 » بعد از اين قول و قرار حكم پيشكارى لرستان را به نام فاضل خان ايلخانى نوشت و شير محمد خان را با سوارانش نزد خود نگهداشت و فاضل خان اجازه گرفت كه براى آوردن خانه و قيطول خود به گرمسير برود و نظام السلطنه هم به ترميم نيروى ژاندارمرى مشغول شد . احضار هواخواهان نظام السلطنه بعد از مراجعت فاضل خان سگوند نامههايى به لرستان و طرفداران سابق خود از جمله ميرزا حبيب اللّه يمن الملك و برادرانش ، رستم خان طولالى و برادرانش ، مير شيخ على خان و برادرانش ، مير غيظى خان و غيره نوشت كه عاجلا به بروجرد بروند تا شغل به آنها رجوع كند . او حتى به حبيب اللّه خان ديوان بيگى و آقا ربيعا چاغروند كه در حكومت اولش در شهر خرمآباد به دستيارى جمعى از خرمآبادىها او را غارت و اسير ساخته بودند ، ولى بعدا در نتيجه حمايتى كه مرحوم حاج ملا رشيد مجتهد معروف و متدين دزفولى كه در خرمآباد بود ، اموالش را پس داده و با وى آشتى كرده بودند ، نيز نوشت كه به بروجرد پيش او بروند تا كار به آنها رجوع نمايد . نامهاى هم به صيد والى خان والىزاده عموزاده ديوان بيگى نوشت و او را هم به بروجرد دعوت كرد از اشخاصى كه احضار شده بودند ، ديوان بيگى به ملاحظه آشنايى كاملى كه به اخلاق و روحيات نظام السلطنه داشت ، مىدانست او مردى كينهتوز و انتقامكش است و اينطور سهل و
--> ( 1 ) . علت اينكه نظام السلطنه در ميان خوانين و طوايف مختلفه لرستان از خوانين سگوند يارى طلبيد ، آن است كه دو طايفه درجه اول و زورمند لرستان كه اولى بيرانوند و دومى سگوند نام دارد ، از قديم الايام باهمديگر رقابت داشتند و نظام السلطنه كه غالبا سياستش ايجاد عداوت در ميان ايلات و طوايف لرستان بود ، مىخواست از اين رقابت ديرين و موروثى سگوندها و بيرانوندها به نفع خود استفاده كند .